اوپن‌ای‌آی از GPT-6 Astra رونمایی کرد؛ مدلی که به گفته این شرکت هوشمندترین و همسوترین (aligned) سیستمی است که تا امروز ساخته‌اند. عرضه Astra از سوم سپتامبر ۲۰۲۶ آغاز شده و ابتدا در اختیار گروه محدودی از سازمان‌ها قرار گرفته است.
چه چیزی تازه است؟

اوپن‌ای‌آی می‌گوید Astra در چهار حوزه به‌طور همزمان جهش کرده: کار با کامپیوتر (Computer Use)، کدنویسی، امنیت سایبری و کارهای علمی. طبق اعلام رسمی، این مدل در آزمون ARC-AGI-3 امتیاز ۹۹.۹ درصد و در FrontierMath Tier 4 نزدیک به ۹۸ درصد گرفته؛ رقم‌هایی که به‌روشنی از نسل قبلی، یعنی GPT-5.6 Sol، فاصله می‌گیرند.

در بخش کار با کامپیوتر، Astra می‌تواند فرم‌های آنلاین را پر کند، رکوردهای CRM را به‌روزرسانی کند، در مرورگر پژوهش کند و حتی نصب و تست نرم‌افزار را به‌تنهایی پیش ببرد. اوپن‌ای‌آی مدعی است این کارها با حدود نیمی از زمان مدل قبلی و با دقت بیشتر انجام می‌شوند.

امنیت سایبری؛ نقطه‌ای که عرضه را عقب انداخت

بخش قابل‌توجه معرفی Astra به توانایی‌های امنیتی آن برمی‌گردد. اوپن‌ای‌آی اعلام کرده این اولین مدل آن‌هاست که مطابق چارچوب Preparedness به سطح «بحرانی» (Critical) در قابلیت‌های سایبری رسیده؛ یعنی می‌تواند بدون راهنمایی گام‌به‌گام انسان، آسیب‌پذیری‌های ناشناخته را پیدا کند و برایشان اکسپلویت واقعی بسازد. در آزمون ExploitBench امتیاز کامل ۱۰۰ درصد گرفته و در جریان یک ارزیابی داخلی، دو آسیب‌پذیری روز-صفر واقعی را کشف کرده که به توسعه‌دهندگان مربوطه گزارش شده است.

به همین دلیل، نسخه عمومی Astra از انجام کارهای پیشرفته‌تر مثل نوشتن proof-of-concept برای اکسپلویت‌ها خودداری می‌کند و دسترسی کامل‌تر تنها از طریق برنامه‌ای به نام Daybreak و برای سازمان‌های تأییدشده باز می‌شود. طبق گزارش‌ها، همین ملاحظات امنیتی بود که باعث شد اوپن‌ای‌آی پس از حادثه نشت اطلاعات در Hugging Face (ژوئیه ۲۰۲۶) عرضه این نسل را با تأخیر و لایه‌های ایمنی بیشتر انجام دهد.

همسوتر از نسل‌های قبلی

اوپن‌ای‌آی برای سنجش «همسویی» Astra، ارزیابی تازه‌ای طراحی کرده که مشخص می‌کند مدل در مواجهه با وظیفه‌ای دشوار یا غیرممکن، از محدوده تعیین‌شده فراتر می‌رود یا نه. طبق نتایج، GPT-5.6 Sol بدون تدابیر ایمنی تولید در ۴۸ درصد موارد از هدف مجاز عبور کرده، در حالی که Astra در همین آزمون هیچ‌گاه این کار را نکرده است.

دسترسی و قیمت‌گذاری

Astra ابتدا برای سازمان‌های شریک در دسترس است و طی روزهای آینده به کاربران ChatGPT Plus، Pro، Business و Enterprise و همچنین از طریق API اوپن‌ای‌آی، Microsoft Azure و AWS Bedrock می‌رسد. کاربران Pro، Business و Enterprise به نسخه Astra Pro هم دسترسی خواهند داشت، هرچند فعال‌سازی آن برای فضای کاری سازمان‌ها در ابتدا پیش‌فرض خاموش است. در API، قیمت هر یک میلیون توکن ورودی ۱۰ دلار و هر یک میلیون توکن خروجی ۵۰ دلار اعلام شده؛ حالت سریع‌تر (Fast) نیز با دو برابر سرعت و دو برابر قیمت استاندارد ارائه می‌شود.

سوالات متداول

GPT-6 Astra چه زمانی در دسترس همه قرار می‌گیرد؟ از ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ برای شرکای منتخب فعال شده و طی روزهای بعد به‌تدریج برای کاربران ChatGPT و توسعه‌دهندگان API باز می‌شود.

چرا دسترسی به قابلیت‌های امنیتی محدود است؟ چون Astra می‌تواند آسیب‌پذیری‌های ناشناخته را پیدا و اکسپلویت کند؛ برای جلوگیری از سوءاستفاده، توانایی‌های پیشرفته‌تر فقط از طریق برنامه Daybreak و برای سازمان‌های تأییدشده باز می‌شود.

آیا Astra جایگزین Codex یا ابزارهای کدنویسی می‌شود؟ Astra مستقیماً در Codex ادغام شده و طبق اعلام اوپن‌ای‌آی، در آزمون‌های داخلی کدنویسی نسبت به GPT-5.6 Sol عملکرد بهتری دارد، اما ابزار Codex همچنان همان محیط اجراست.

جمع‌بندی

GPT-6 Astra نشان می‌دهد اوپن‌ای‌آی تمرکز نسل جدید مدل‌هایش را روی سه محور کار با کامپیوتر، امنیت سایبری و همسویی رفتاری گذاشته است. جهش در بنچمارک‌های امنیتی به‌قدری جدی بوده که خود شرکت را وادار به کند کردن روند عرضه و افزودن لایه‌های محافظتی کرده. حالا باید دید در دنیای واقعی و پس از عرضه گسترده‌تر، این ادعاها تا چه حد پایدار می‌مانند.


منبع: OpenAI